روزنامه گل
حسن صانعی پور - با شروع لیگ ملتهای اروپا و اتمام مرحله گروهی این تورنمنت، فوتبال این قاره در راس اخبار خبرگزاریهای مهم دنیا قرارگرفته است. نتایج دور از انتظار و حواشی ریز درشت پیرامون این لیگ نیز بر جذابیتهای آن افزوده است.

آنچه مهم است اینکه لیگ ملتهای اروپا که در ابتدا با هدف کاهش مسابقات دوستانه کماهمیت و ایجاد رقابتهایی هدفمند میان تیمهای ملی شکل گرفت، در حال حاضر به بستری برای نمایش قدرت، محکزدن نسلهای جدید و سنجش توانایی مربیان بزرگ فوتبال جهان تبدیل شده است. با این حال باید گفت؛ پنجمین دوره این رقابتها نیز در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ با دیدارهای جذاب، نتایج غیرمنتظره و رقابت نزدیک مدعیان همراه بوده است. از شکست اسپانیا مقابل انگلیس و پایان رکورد شکستناپذیری این تیم گرفته تا نمایش خیرهکننده آلمان برابر هلند و بازگشت بلژیک مقابل ایتالیا، آمار جذابی است که نشان میدهد؛ لیگ ملتهای اروپا دیگر صرفاً یک تورنمنت مکمل در فوتبال قاره سبز نیست.

رقابتی که از یک ایده به یک ضرورت تبدیل شد
لیگ ملتهای اروپا در سال ۲۰۱۸ با ابتکار یوفا آغاز شد. ساختار چهارسطحی مسابقات در لیگهای A، B، C و D این امکان را فراهم کرد که تیمها با حریفانی نزدیک به سطح فنی خود رقابت کنند. صعود و سقوط میان سطوح نیز به جذابیت این رقابتها افزوده است. اکنون با گذشت چهار دوره، لیگ ملتها توانسته بخشی از اعتبار خود را به دست آورد و حضور قدرتهای بزرگ فوتبال اروپا در آن، اهمیت این مسابقات را افزایش داده است. ارتباط نتایج این رقابتها با مسیرهای احتمالی صعود به یورو ۲۰۲۸ نیز انگیزه تیمها را دوچندان کرده است.

قدرتهای بزرگ در مسیر صعود
در لیگ A، رقابت میان مدعیان سنتی فوتبال اروپا از جذابیت ویژهای برخوردار بوده است. در گروه نخست، فرانسه با سیزده امتیاز و بلژیک با دوازده امتیاز موفق شدهاند صعود خود را قطعی کنند. ایتالیا با ده امتیاز در جایگاه سوم قرار گرفت و ترکیه نیز با عملکردی ضعیف به رتبه چهارم سقوط کرد. گروه دوم یکی از رقابتهای عجیب این دوره را رقم زد. آلمان، هلند و یونان هر سه با یازده امتیاز مرحله گروهی را دنبال کرده، اما آلمان و هلند به دلیل برتری در نتایج رودررو به مرحله یکچهارم نهایی رسیدند. در گروه سوم نیز انگلیس و اسپانیا هر دو با پانزده امتیاز به کار خود پایان دادند. انگلیس به لطف برتری در دیدار مستقیم، صدرنشین شد و اسپانیا در جایگاه دوم قرار گرفت. در گروه چهارم، پرتغال صعود خود را قطعی کرده و دانمارک و نروژ برای کسب آخرین سهمیه مرحله یکچهارم نهایی رقابت میکنند. تا پیش از دیدارهای پایانی هفدهم نوامبر، هفت تیم فرانسه، بلژیک، آلمان، هلند، انگلیس، اسپانیا و پرتغال حضور خود را در مرحله بعد قطعی کردهاند.

شب غافلگیری بزرگان اروپا
بدون تردید یکی از جذابترین مسابقات این دوره، دیدار اسپانیا و انگلیس بود. انگلیسیها در مادرید موفق شدند با نتیجه سه بر دو از سد قهرمان جهان و اروپا عبور کنند. هری کین، ازری کونسا و بن وایت گلهای انگلیس را به ثمر رساندند. اسپانیا نیز با گلهای میکل اویارزابال و نیکو ویلیامز تلاش کرد نتیجه را تغییر دهد، اما در نهایت این انگلیس بود که پیروز میدان شد. اهمیت این مسابقه تنها به سه امتیاز محدود نبود؛ چراکه انگلیس به رکورد چهل و سه مسابقه بدون شکست اسپانیا پایان داد. عملکرد جیمز ترافورد در دقایق پایانی و مقاومت انگلیس پس از اخراج الیوت اندرسون، از نکات قابل توجه این مسابقه بود. در دیداری دیگر، آلمان با نتیجه پنج بر صفر هلند را شکست داد. فلوریان ویرتز با دو گل و بازیکنانی همچون دری شرهانت، نیکو شلوتربک و برایان گروادا در این پیروزی نقش داشتند. این نتیجه زمانی جالبتر میشود که بدانیم هلند چند روز قبل با نتیجه هفت بر صفر یونان را شکست داده بود. تقابل این دو نتیجه نشان داد که حتی تیمهای قدرتمند نیز در برابر رقبای همسطح خود ممکن است با افتی غیرمنتظره روبهرو شوند. بلژیک نیز با پیروزی چهار بر یک مقابل ایتالیا یکی از نتایج مهم این هفته را رقم زد. درحالیکه ایتالیاییها با گل پیو اسپوزیتو شروع خوبی داشتند، بلژیک با استفاده از سرعت انتقال توپ و حملات مؤثر توانست جریان مسابقه را تغییر دهد. از دیگر نتایج قابل توجه میتوان به شکست چهار بر یک پرتغال مقابل دانمارک و پیروزی دو بر یک فرانسه برابر ترکیه اشاره کرد.

فرصت درخشش فراهم شده است
یکی از ویژگیهای ارزشمند لیگ ملتها، محدود نشدن رقابتها به قدرتهای بزرگ فوتبال اروپا است. در سطوح پایینتر نیز تیمهایی مانند مونتهنگرو، آلبانی و ایسلند عملکرد قابل توجهی داشتهاند. مونتهنگرو با کسب شانزده امتیاز از هجده امتیاز ممکن، قدرت خود را به نمایش گذاشت و آلبانی نیز با عملکردی موفق توانست به لیگ B صعود کند. این ساختار به تیمهایی که معمولاً فرصت کمتری برای رویارویی با رقبای همسطح دارند، امکان پیشرفت و تجربهاندوزی میدهد. درحقیقت دستاورد مهم لیگ ملتها ایجاد نوعی عدالت نسبی در رقابتهای ملی است؛ بهگونهای که تیمهای کوچکتر نیز برای صعود و دستیابی به جایگاه بهتر انگیزه واقعی داشته باشند.

نظرکارشناسان و مربیان فوتبال
با وجود جذابیتهای فنی مسابقات، لیگ ملتها از انتقاد کارشناسان و مربیان بزرگ فوتبال جهان نیز بینصیب نمانده است؛ ژاوی هرناندز، سرمربی هلند، از جمله چهرههایی است که نسبت به فشردگی برنامه مسابقات انتقاد کرده است. او معتقد است؛ برگزاری چهار مسابقه ملی در فاصله حدود یازده روز، فشار زیادی بر بازیکنان وارد میکند و خطر مصدومیت را افزایش میدهد. توماس توخل، سرمربی انگلیس، نیز درباره تغییر مداوم شرایط تمرینی و تفاوت سبک بازی در تیمهای باشگاهی و ملی هشدار داده است. لوئیس دلافوئنته، سرمربی اسپانیا، چهار مسابقه در سطح بالای فوتبال طی حدود ده روز را بسیار دشوار توصیف کرده است. در نقطه مقابل، زینالدین زیدان از فرصت حضور طولانیتر در کنار بازیکنان استقبال کرده و تجربه کار مستمر با تیم ملی را ارزشمند دانسته است. این اختلاف دیدگاهها نشان میدهد که مسئله اصلی، مخالفت با اصل رقابت نیست؛ بلکه چگونگی تنظیم تقویم مسابقات و ایجاد تعادل میان منافع فوتبال ملی و باشگاهی است.

از یک طرح ساده تا یک پروژه دیدنی و تاثیرگذار
آنچه در پنجمین دوره لیگ ملتهای اروپا مشاهده میشود، نشاندهنده افزایش جذابیت و اعتبار این رقابتهاست. مسابقاتی که زمانی قرار بود جایگزین دیدارهای دوستانه شوند، اکنون به میدان رقابت مستقیم قهرمانان، ستارهها و مربیان بزرگ تبدیل شدهاند. بااینحال، نباید فراموش کرد که کیفیت فوتبال تنها به تعداد مسابقات و جذابیت نتایج وابسته نیست. بازیکنی که فرصت کافی برای استراحت و بازیابی جسمانی نداشته باشد، نمیتواند در بالاترین سطح تواناییهای خود ظاهر شود. لیگ ملتهای اروپا اکنون در نقطهای قرار گرفته که باید میان جذابیت اقتصادی و ورزشی مسابقات از یک سو و سلامت بازیکنان از سوی دیگر تعادل برقرار کند. شاید بتوان گفت؛ موفقیت واقعی این رقابتها زمانی کامل خواهد شد که فوتبال ملی علاوه بر ایجاد هیجان و رقابت، به حفظ سرمایههای انسانی خود نیز توجه داشته باشد. نکته آخر اینکه؛ لیگ ملتهای اروپا ثابت کرده است که فوتبال ملی هنوز ظرفیت خلق رقابتهای بزرگ و تماشایی را دارد؛ اما آینده این تورنمنت به تصمیماتی وابسته است که بتوانند جذابیت مسابقات را با احترام به توان جسمانی بازیکنان همراه کنند.
#حسن صانعی پور #اختصاصی گل #تیم ملی اسپانیا #تیم ملی انگلیس #تیم ملی ایتالیا #تیم ملی آلمان #تیم ملی هلند #یوفا