روزنامه گل

معصومه صالحی - فلسفه جذب بازیکن خارجی در فوتبال ایران روشن است؛ باشگاهی که برای خرید یک بازیکن از خارج کشور هزینه ارزی می‌کند، باید در مقابل، کیفیتی بالاتر از داشته‌های داخلی‌اش به دست بیاورد. قرار نیست بازیکن خارجی صرفاً یک اسم متفاوت در فهرست تیم باشد یا برای تکمیل نیمکت به خدمت گرفته شود. خارجی باید گرهی باز کند، کیفیتی اضافه کند و ترجیحاً یکی از یازده انتخاب اول سرمربی باشد. اگر قرار است نفر سوم یک پست باشد، اساساً چرا باید سراغ بازار خارجی رفت؟

این پرسشی است که امروز درباره حضور مارکو باکیچ و سرژ اوریه؟ نه، درباره باکیچ و گرا در پرسپولیس باید مطرح شود. دو بازیکنی که حضورشان، دست‌کم در مقایسه با انتظاراتی که از خرید خارجی وجود دارد، نتوانسته ارزش افزوده قابل‌توجهی برای تیم ایجاد کند.

پرسپولیس باشگاهی نیست که بتواند منابع مالی‌اش را صرف آزمون‌وخطاهای بی‌پایان کند. وقتی بازیکنی از خارج جذب می‌شود، علاوه بر قرارداد، هزینه‌های جانبی متعددی نیز به باشگاه تحمیل می‌کند. بنابراین انتظار از چنین خریدی نباید در حد یک بازیکن معمولی باشد که هر چند مسابقه یک‌بار فرصت حضور پیدا می‌کند و تأثیر تعیین‌کننده‌ای هم ندارد.

مسئله البته صرفاً تعداد دقایق بازی نیست. ممکن است یک بازیکن خارجی به دلیل مصدومیت، شرایط بدنی یا تصمیم تاکتیکی سرمربی مدتی نیمکت‌نشین شود. چنین اتفاقی در فوتبال طبیعی است. اما وقتی بازیکن خارجی به‌طور مستمر نقشی حاشیه‌ای پیدا می‌کند، باید درباره اصل تصمیم جذب او سؤال کرد. آیا نیاز تیم درست شناسایی شده بود؟ آیا بازیکن با شناخت کافی انتخاب شد؟ آیا سطح فنی او واقعاً بالاتر از گزینه‌های داخلی بود؟

باکیچ و گرا را باید از همین زاویه ارزیابی کرد. بحث بر سر این نیست که هر دو الزاماً بازیکنان ضعیفی هستند؛ بحث این است که پرسپولیس از حضور آنها چه چیزی به دست آورده که با یک بازیکن داخلی ارزان‌تر نمی‌توانست به دست بیاورد؟ اگر پاسخ روشنی وجود ندارد، یعنی در سیاست نقل‌وانتقالاتی باشگاه اشکالی جدی دیده می‌شود.

یک بازیکن خارجی قرار نیست فقط برای ایجاد رقابت در تمرینات جذب شود. رقابت درون تیمی ضروری است، اما برای بازیکن دوم یا سوم یک پست، گزینه‌های داخلی فراوانی وجود دارند؛ بازیکنانی که هم هزینه کمتری دارند، هم با فضای فوتبال ایران آشناترند و هم می‌توانند فرصت رشد و پیشرفت پیدا کنند. حتی استفاده از استعدادهای آکادمی در چنین شرایطی منطقی‌تر از هزینه‌کرد ارزی برای بازیکنی است که سهم چندانی در ترکیب ندارد.

البته فیکس بودن نباید امتیازی تضمین‌شده برای بازیکن خارجی باشد. هیچ فوتبالیستی صرفاً به دلیل ملیت یا رقم قراردادش نباید به ترکیب اصلی تحمیل شود. اتفاقاً اگر بازیکن خارجی نتواند در رقابت فنی جایگاه ثابتی به دست بیاورد، پرسش مهم‌تری مطرح می‌شود: چرا برای جذب بازیکنی که برتری محسوسی نسبت به نفرات موجود ندارد، چنین هزینه‌ای شده است؟

پرسپولیس در سال‌های گذشته بارها با مشکل انتخاب بازیکنان خارجی مواجه شده و هنوز هم به نظر می‌رسد سازوکار مشخص و پاسخگویی برای این بخش از نقل‌وانتقالات وجود ندارد. مدیران قرارداد می‌بندند، مربیان تغییر می‌کنند، بازیکنان روی نیمکت می‌مانند و در نهایت هزینه تصمیمات اشتباه از جیب باشگاه پرداخت می‌شود؛ بی‌آنکه مشخص شود مسئول این انتخاب‌ها چه کسی بوده است.

خرید خارجی موفق، خریدی نیست که صرفاً رزومه قابل قبولی داشته باشد؛ خریدی است که در زمین فوتبال تفاوت ایجاد کند. اگر بازیکنی قرار است بیشتر مسابقات را تماشا کند، بهتر است این تماشاچی گران‌قیمت از ابتدا به فهرست باشگاه اضافه نشود.

پرسپولیس برای قهرمانی به بازیکنان خارجی تأثیرگذار نیاز دارد، نه خارجی‌هایی که فقط تعداد ملیت‌های حاضر در رختکن را افزایش می‌دهند. باکیچ و گرا، فارغ از اینکه در ادامه فصل چه سرنوشتی پیدا کنند، امروز بهانه مناسبی برای طرح یک سؤال اساسی هستند: وقتی قرار نیست یک بازیکن خارجی جزو مهره‌های اصلی تیم باشد، اساساً چه ضرورتی برای جذب او وجود داشته است؟این سؤال را نه از بازیکنان، بلکه باید از مدیران و تصمیم‌گیرندگان نقل‌وانتقالاتی پرسپولیس پرسید.