روزنامه گل

حمیدرضا درخشان - قرار بود حضور در لیگ نخبگان آسیا فرصتی برای نمایش قدرت فوتبال ایران باشد؛ فرصتی برای رقابت با بهترین‌های قاره، اعتبارسازی برای باشگاه‌ها و البته کسب درآمد و افتخار. اما حالا داستان نمایندگان ایران در این مسابقات بیشتر شبیه یک عملیات لجستیکی پیچیده است تا یک سفر ورزشی. استقلال باید برای رسیدن به بصره راهی غیرمستقیم پیدا کند و تراکتور برای میزبانی از نفتچی ازبکستان در مسقط، ناچار است از تبریز به استانبول برود و از آنجا راهی عمان شود. ظاهراً در فوتبال ایران، پیش از آنکه بازیکنان به فکر شکست دادن حریف باشند، مدیران باید راهی برای رساندن آنها به زمین مسابقه پیدا کنند!

ماجرای استقلال عجیب است. آبی‌پوشان سه‌شنبه ۱۲ آبان باید در چهارمین مسابقه آسیایی خود مقابل الشمال قطر به میدان بروند؛ مسابقه‌ای که محل برگزاری آن بصره عراق است. طبق برنامه اعلام‌شده، اگر پرواز مستقیم و مقرون‌به‌صرفه فراهم شود، استقلال مستقیم راهی بصره خواهد شد و در غیر این صورت، ابتدا با هواپیما به آبادان می‌رود و سپس مسیر باقی‌مانده را زمینی طی می‌کند. یعنی حتی برای یکی از پرافتخارترین باشگاه‌های فوتبال ایران، رسیدن به محل مسابقه هم هنوز به اما و اگر وابسته است.

در سوی دیگر، تراکتور شرایطی حتی عجیب‌تر دارد. این تیم که دوشنبه ۱۱ آبان باید در مسقط میزبان نفتچی ازبکستان باشد، پس از ناکامی در دریافت مجوز پرواز مستقیم از تبریز به عمان، ناچار شده ابتدا به استانبول پرواز کند و سپس از آنجا راهی مسقط شود. این دومین بار است که تراکتوری‌ها برای رسیدن به محل برگزاری مسابقه آسیایی با چنین دردسری روبه‌رو می‌شوند. در سفر قبلی به عمان، آنها ابتدا به نجف رفتند، مسیر نجف تا بغداد را زمینی طی کردند و سپس با پرواز راهی مسقط شدند؛ سفری که بنا بر گزارش‌ها ۱۸ ساعت طول کشید.

اما مسئله فقط خستگی بازیکنان و دشواری جابه‌جایی نیست. این اتفاقات یک سؤال بزرگ‌تر را مطرح می‌کند: مسئولیت فراهم کردن حداقل امکانات برای حضور نمایندگان ایران در مسابقات بین‌المللی با چه کسی است؟

در هفته‌های گذشته، اختلاف بر سر پرواز اختصاصی استقلال به قطر و اعتراض تراکتور به شرایط متفاوت اعزام دو تیم، پرده دیگری از همین آشفتگی را کنار زد. مدیران تراکتور از درخواست ۱۰۰ هزار دلاری برای پرواز مستقیم به امارات صحبت کردند و استقلالی‌ها نیز درباره هزینه‌ها و نحوه تأمین پرواز خود توضیحاتی دادند. حالا هم تراکتور برای سفر به عمان با در بسته مواجه شده است. فدراسیون فوتبال از مکاتبات و پیگیری‌هایش می‌گوید، اما حاصل این همه نامه‌نگاری برای باشگاه‌ها چیزی جز تغییر مسیر، افزایش هزینه و از دست رفتن زمان آماده‌سازی نبوده است.

البته نباید همه مشکلات را به گردن یک نهاد یا یک باشگاه انداخت. محدودیت‌های پروازی، شرایط سیاسی و تصمیم دولت‌های میزبان واقعیت‌هایی هستند که نمی‌توان نادیده گرفت. اما دقیقاً در چنین شرایطی است که تفاوت مدیریت حرفه‌ای با مدیریت روزمره مشخص می‌شود. آیا نمی‌شد پیش از آغاز مسابقات، برای سفرهای احتمالی نمایندگان ایران برنامه‌ای پایدار طراحی کرد؟ آیا باید هر بار چند روز مانده به مسابقه، مدیران باشگاه‌ها میان سفارتخانه‌ها، فدراسیون‌ها، شرکت‌های هواپیمایی و کنفدراسیون فوتبال آسیا سرگردان شوند؟

از همه مهم‌تر، بازیکنی که باید در سطح اول فوتبال آسیا رقابت کند، چرا باید هزینه ناکارآمدی ساختارهای بیرون از زمین را با خستگی و اختلال در برنامه تمرینی بپردازد؟ فوتبال حرفه‌ای فقط ۹۰ دقیقه داخل زمین نیست. خواب، تغذیه، ریکاوری، تمرین و آرامش روانی بخشی از مسابقه‌اند. وقتی تیمی برای رسیدن به مقصد مجبور به چند مرحله پرواز و سفر زمینی می‌شود، نمی‌توان انتظار داشت بدون هیچ اثر منفی وارد زمین شود.

تلخ‌تر اینکه این وضعیت دیگر یک اتفاق استثنایی نیست؛ به رویه تبدیل شده است. یک روز استقلال با پرواز ویژه راهی قطر می‌شود، روز دیگر تراکتور به مسیر نجف و بغداد می‌افتد، سپس برای سفر به امارات پای ۱۰۰ هزار دلار به میان می‌آید و حالا استانبول هم به ایستگاه اجباری سفر آسیایی تبدیل شده است.

فوتبال ایران در آسیا فقط با حریفانش مسابقه نمی‌دهد؛ با محدودیت‌های پروازی، بی‌برنامگی، هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی و ناهماهنگی نهادهای مسئول هم می‌جنگد. در چنین شرایطی، انتظار موفقیت از نمایندگان ایران بدون فراهم کردن ابتدایی‌ترین امکانات، بیشتر شبیه مطالبه معجزه است.قرار نیست برای هر مسابقه آسیایی، بازیکنان و مربیان قبل از حریف، با مسیر رسیدن به ورزشگاه بجنگند. اسم این رقابت‌ها لیگ نخبگان آسیاست؛ اما آنچه نصیب فوتبال ایران شده، بیشتر شبیه لیگ سرگردانی است!