روزنامه گل

آیدا شهبازی - تراکتور برای رسیدن به دومین مسابقه آسیایی‌اش فقط با یک حریف فوتبالی روبه‌رو نیست؛ پیش از آنکه سوت آغاز بازی با الشمال قطر در مسقط به صدا دربیاید، سرخ‌پوشان باید از مجموعه‌ای از مشکلات عبور کنند که بخشی از آنها هیچ ارتباطی با تاکتیک و کیفیت فنی ندارند.

سفری چندمرحله‌ای از تبریز به نجف، انتقال زمینی به بغداد و سپس پرواز به مسقط، در کنار حاشیه‌های اخیر باشگاه و غیبت علیرضا بیرانوند، شرایطی ساخته که بازی دوشنبه را به آزمونی فراتر از یک مسابقه معمولی تبدیل می‌کند.

با این حال، فوتبال برای تراکتور فرصتی فراهم کرده تا دست‌کم بخشی از فشارهای بیرون زمین را با یک نتیجه مناسب کاهش دهد. شاگردان جواد نکونام پس از شکست یک بر صفر مقابل شباب‌الاهلی در بازی نخست لیگ نخبگان، حالا به دنبال نخستین امتیازهای خود در این رقابت‌ها هستند. حریف آنها نیز تیمی نیست که بتوان با اطمینان از برتری تراکتور سخن گفت؛ الشمال در نخستین بازی آسیایی‌اش مقابل الاتحاد عربستان به تساوی یک بر یک رسید و حالا می‌خواهد نشان دهد حضورش در این سطح صرفاً یک تجربه تازه نیست. الشمال شاید در مقایسه با نام‌های بزرگ فوتبال منطقه، تیمی کم‌سروصداتر باشد، اما این موضوع نباید به برداشت اشتباه از کیفیتش منجر شود. نماینده قطر در نخستین دیدار آسیایی‌اش برابر الاتحاد عربستان به تساوی یک بر یک رسید؛ نتیجه‌ای که نشان داد می‌تواند مقابل حریفی باتجربه و پرمهره مقاومت کند.

افزون بر آن، الشمال پیش از شروع فصل نیز با پیروزی سه بر یک مقابل الغرافه نشان داده بود که توانایی غافلگیر کردن تیم‌های مطرح فوتبال قطر را دارد. البته شرایط اخیر این تیم هم بدون علامت سؤال نیست. الشمال در آخرین مسابقه لیگ قطر، با نتیجه سنگین چهار بر صفر مقابل الدحیل شکست خورد. چنین نتیجه‌ای می‌تواند از نظر روحی ضربه‌زننده باشد، اما ممکن است انگیزه مضاعفی نیز برای جبران ایجاد کند. بنابراین تراکتور نباید شکست اخیر حریف را نشانه ضعف قطعی بداند؛ تیمی که در خانه یا زمین بی‌طرف به دنبال بازسازی اعتبار خود است، می‌تواند از همان دقایق نخست با انگیزه‌ای بالا وارد زمین شود.

نکته مهم برای تراکتور این است که بازی را به حریف هدیه ندهد. اگر سرخ‌پوشان اجازه بدهند الشمال با اعتمادبه‌نفس توپ را به گردش درآورد و از فضاهای میان خطوط استفاده کند، ممکن است مسابقه از کنترل خارج شود. در مقابل، حفظ نظم دفاعی و استفاده به‌موقع از فضاهای پشت مدافعان می‌تواند نقاط ضعف میزبان را آشکار کند.

نکونام و معادله‌ای فراتر از ترکیب

جواد نکونام در این مسابقه باید دو مسئله را هم‌زمان مدیریت کند: آماده کردن تیم برای حریفی که پس از شکست اخیرش به دنبال واکنش است و حفظ تمرکز بازیکنان در فضایی که اخبار داخلی باشگاه بر آن سایه انداخته است. چنین وضعیتی برای هر سرمربی دشوار است، زیرا تصمیم‌های فنی ناگزیر در کنار پرسش‌های مدیریتی و روانی قرار می‌گیرند.

از نظر تاکتیکی، تراکتور باید در انتخاب زمان پرس و میزان ریسک‌پذیری دقت کند. فشار بی‌وقفه در شرایطی که تیم سفر سختی را پشت سر گذاشته، ممکن است در نیمه دوم هزینه داشته باشد. در مقابل، عقب‌نشینی بیش از حد نیز می‌تواند به الشمال اجازه دهد با آسودگی توپ را به گردش درآورد و موقعیت بسازد. راه میانه، پرس هدفمند در مناطق مشخص، فشردگی خطوط و انتقال سریع توپ پس از تصاحب آن است.

تراکتور همچنین باید مراقب باشد که برای جبران شکست بازی نخست، بیش از اندازه عجله نکند. اگر تیم از دقایق ابتدایی بی‌محابا به حمله برود، ممکن است فضای پشت مدافعان را در اختیار حریف قرار دهد. یک شروع حساب‌شده، شناسایی نقاط ضعف الشمال و افزایش فشار در زمان مناسب، می‌تواند از حملات شتاب‌زده مؤثرتر باشد.

در فاز هجومی، استفاده از کناره‌ها و ارسال‌های دقیق می‌تواند راهی برای شکستن دفاع حریف باشد؛ اما مهم‌تر از حجم حملات، کیفیت آنهاست. تراکتور به موقعیت‌هایی نیاز دارد که با حضور به‌موقع بازیکنان در محوطه جریمه و حمایت نفرات عقب‌تر همراه باشد. اگر توپ‌ها بدون برنامه به منطقه خطر فرستاده شوند، حریف فرصت پیدا می‌کند با دفع توپ و ضدحمله، از بی‌نظمی سرخ‌پوشان بهره ببرد.

سه امتیاز؛ مرهمی برای زخم‌های بیرون زمین

بازی با الشمال برای تراکتور یک فرصت مهم است؛ فرصتی برای جبران شکست مقابل شباب‌الاهلی، بازگشت به مسیر امتیازگیری و کاهش فشار ناشی از حاشیه‌های اخیر. اما اهمیت این مسابقه نباید باعث شود تیم در ارزیابی حریف دچار اشتباه شود. الشمال در بازی نخست آسیایی برابر الاتحاد امتیاز گرفته و هرچند در لیگ داخلی شکست سنگینی را تجربه کرده، همچنان می‌تواند رقیبی خطرناک باشد.تراکتور باید با ترکیبی از صبر، نظم و بهره‌گیری از موقعیت‌ها وارد زمین شود. دروازه‌بان جانشین بیرانوند باید با اعتمادبه‌نفس بازی کند، خط دفاعی از اشتباه‌های ساده دور بماند و بازیکنان میانی در کنترل ریتم مسابقه نقش اصلی را بر عهده بگیرند. در حمله نیز تیم باید میان سرعت و دقت تعادل برقرار کند؛ نه آن‌قدر محتاط که فرصت‌ها را از دست بدهد و نه آن‌قدر شتاب‌زده که نظم خود را قربانی کند.

پیروزی در مسقط می‌تواند شروع آسیایی تراکتور را دوباره زنده کند، اما حتی یک برد هم به‌تنهایی همه مشکلات باشگاه را حل نخواهد کرد. پرونده‌های داخلی، وضعیت بازیکنان و دشواری سفرهای آسیایی مسائلی هستند که نیاز به تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی دارند. نتیجه خوب می‌تواند فضای کار را آرام‌تر کند، اما جای حل ریشه‌ای مشکلات را نمی‌گیرد.

تراکتور در این مسابقه باید نشان دهد که می‌تواند میان بحران‌های بیرون زمین و مسئولیت داخل زمین مرز بکشد. الشمال حریفی قابل شکست است، اما نه حریفی که بتوان بدون تمرکز و آمادگی از سدش گذشت. سرخ‌پوشان در مسقط بیش از هر چیز به یک نمایش منظم و نتیجه‌ای نیاز دارند که ثابت کند شکست نخست، پایان جاه‌طلبی آسیایی آنها نبوده است.