روی پینتو،استاد در افشاگری
روزنامه گل
وی پینتو زمانی یک جوان پرتغالی ناشناخته و علاقهمند به کامپیوتر بود که سابقه تحصیل در رشته تاریخ را هم داشت. مسیری که او از سال ۲۰۱۵ آغاز کرد اما نامش را به یکی از جنجالیترین و تأثیرگذارترین چهرههای فوتبال جهان تبدیل کرد. پینتو در آن سال پلتفرم «Football Leaks» را راهاندازی کرد تا به عنوان یک افشاگر، آنچه تخلفات عملیاتی و حسابداری در ورزش حرفهای میدانست، آشکار کند.
او با نام مستعار «جان» توانست به شکل غیرمجاز به سیستمهای تعدادی از باشگاهها، آژانسهای نقلوانتقالاتی و نهادهای ورزشی در اروپا دسترسی پیدا کند. نتیجه، جمعآوری میلیونها فایل شامل ایمیلها، قراردادهای محرمانه و اطلاعات مربوط به نقلوانتقالاتی بود که جزئیات آنها در اختیار عموم قرار نداشت.
نکته قابل توجه این ماجرا در سال ۲۰۱۸ از راه رسید. پینتو حجم عظیمی از اسناد را در اختیار مجله آلمانی اشپیگل قرار داد و در میان آنها اطلاعاتی وجود داشت که پای منچسترسیتی را به یکی از بزرگترین پروندههای مالی فوتبال باز کرد.
بر اساس افشاگریهای منتشرشده، ادعاهایی درباره اقدام منچسترسیتی برای دور زدن مقررات فیرپلی مالی یوفا مطرح شد. از جمله اینکه قراردادهای اسپانسری مرتبط با امارات متحده عربی بیش از ارزش واقعی نشان داده شده و پرداختهایی موازی به مربیان و بازیکنان پنهان مانده است.
همین اسناد به نقطه آغاز تحقیقات رسمی بعدی لیگ برتر تبدیل شدند، تحقیقاتی که در نهایت به مطرح شدن ۱۱۵ اتهام تخلف مالی علیه منچسترسیتی انجامید. به این ترتیب پروندهای که ریشه آن به میلیونها فایل در اختیار یک هکر پرتغالی میرسید، به یکی از مهمترین پروندههای تاریخ فوتبال انگلیس تبدیل شد.
زندگی خود پینتو نیز در این سالها درگیر پروندههای قضایی بود. او سال ۲۰۱۹ در بوداپست بازداشت و به پرتغال مسترد شد و با اتهاماتی از جمله دسترسی غیرمجاز به اطلاعات، نقض محرمانگی مکاتبات و تلاش برای اخاذی از یک صندوق سرمایهگذاری روبهرو شد.
پینتو در سال ۲۰۲۳ به چهار سال حبس تعلیقی محکوم شد، اما پس از آن همکاری فعالی با مقامهای فرانسوی و پرتغالی داشت و هاردهای رمزگذاریشده بیشتری را در اختیار آنها قرار داد. او همچنین پس از آنکه اخیراً از صدها اتهام دیگر تبرئه شد، وارد برنامه حفاظت از شاهدان شده است.
با این حال نگاهها به مرد پشت فوتبال لیکس همچنان کاملاً متفاوت است. طرفداران پینتو و مجموعههای مبارزه با فساد، او را نماد شفافیت میدانند و معتقدند اسنادش باعث شد قدرت اقتصادی موجود در فوتبال حرفهای بیش از گذشته زیر ذرهبین قرار بگیرد.
در همین شرایط، لیزا نندی، وزیر فرهنگ و ورزش بریتانیا، در گفتوگو با «کوریره دلا سرا» بر ضرورت تعیین تکلیف سریع پرونده منچسترسیتی تأکید کرد: «باید خیلی زود به نتیجه برسیم تا اعتماد به فوتبال بازگردد. لیگ برتر حق دارد خودش را اداره کند، اما قوانین باید درباره همه اجرا و توسط همه رعایت شوند.»
اما صحبتهای خود پینتو با همین روزنامه ایتالیایی صریحتر بود. او اتفاقات اخیر را نتیجه مسیری میداند که بیش از یک دهه قبل با فوتبال لیکس آغاز کرد: «این یک تصمیم تاریخی برای فوتبال انگلیس است و کاری را که من از طریق فوتبال لیکس انجام دادم به سرانجام میرساند.»
پینتو در ادامه ادعا کرد: «امروز همه میدانیم که منچسترسیتی از طریق دستکاریهای ساختاری و مانورهای مالی، فقط قوانین را دور نزد، بلکه آنها را به یک تشریفات ساده تبدیل کرد و هر تلاشی برای حفظ یکپارچگی رقابت را به چالش کشید. این تقلب که با دقت طراحی شده بود، سرانجام مجازات خواهد شد و تأثیر آن نه فقط پرآشوب، بلکه ویرانگر خواهد بود.»
و بعد نوبت به پپ گواردیولا رسید. پینتو برای پایان حرفهایش سراغ جملهای رفت که سرمربی اسپانیایی سالها قبل و در نخستین نشست خبری خود به عنوان سرمربی منچسترسیتی به زبان آورده بود.
پینتو گفت: «نمیتوانم حرف پپ گواردیولا در اولین نشست خبریاش به عنوان سرمربی سیتی را به یاد نیاورم: کمربندهایتان را ببندید.»
جملهای که این بار نه از زبان سرمربی منچسترسیتی، بلکه از زبان مردی تکرار شد که افشاگریهایش یکی از تاریخیترین پروندههای مالی فوتبال انگلیس را به جریان انداخت.
